Het in je ‘element’ zijn

‘Dansend’ door het leven gaan’, het ‘dansen in een cirkel’ maar ook ‘de dans met de cirkel’. Dansen is iets dat we overal zien in traditionele feesten, trance, vaak gebruikt om de mystieke krachten wakker te maken, in onszelf, maar ook de omgeving. Buikdansen, een vrouwelijke dans, ontstaan in Egypte. Maar de origine van deze dans ligt niet in het vermaken van ‘mannen’ maar wel in je eigen kracht te komen staan. Dat is precies waar dit blog over gaat, het belichten van meerdere kanten van de elementen: water, aarde, vuur en lucht.

Het onderlichaam heeft de ‘slangenkracht’, het opwekken van energie opgeslagen in onze wervelkolom. De wervelkolom bevat het ruggenmerg die in verbinding staat met de zenuwbanen doorheen het hele lichaam. Gewaarworden, prikkels of stimuli worden opgevangen door onze zintuigen. Het wordt ontvangen door het ruggenmerg, zenuwen, gestuurd naar de hersenen, waar het vertaald wordt in ‘waarneming’. Het is een complex systeem dat voor verbinding zorgt. ‘Dansend door het leven’ gaan op een intuïtieve wijze zorgt voor de verbinding in jezelf, buiten jezelf.

Wij zijn de zon, want rond de zon draaien de windstreken, de zonsopgang, zonsondergang, middag, avond, middernacht, seizoenen.. ze staat vast. Ze is het centrum en de rest draait er rond.

De dag, het lichte deel een etmaal en de nacht het duistere deel van het etmaal, bekend en onbekend. Op het kompas is dat zuiden en noorden. Schemer vinden we in oost en west, dat is de geboorte en de dood in de esoterie. (de zon sterft, de zon keert weder).

Lucht is gas, Vuur is energie, en zijn mannelijk. Aarde is vast, Water is vloeistof en is vrouwelijk.  Mannelijk is actief, het geeft, het is positief terwijl vrouwelijk passief, ontvangend, vormend en negatief zou zijn, niet kwalificaties maar wel als de +/- pool.  De windrichtingen en de elementen staan op zich niet vast want ze werken samen of werken elkaar tegen. Verschillende filosofen en verschillende strekkingen gebruiken hun eigen theorieën. Een voorbeeld:

Oosten / westen , ja is dat nu lucht of vuur? Want de eerste ademhaling is het ‘leven’ en water zijn de ‘eerste tranen’, het vruchtwater waar de baby zich in bevindt, verlaat de veilige plaats, de geborgenheid,  hij gaat door een duistere tunnel om het ‘licht’ te zien. Sterven is eveneens de laatste ‘adem’ en de ‘laatste tranen’. Iemand die sterft laat een traan voor hij het aardse leven verlaat. Dus wat hoort bij wat? Beide elementen hebben dus een duistere periode tussenin. Oost komt de zon op, west gaat ze onder en sterft ze om vervolgens weer in het oosten terug te keren.  Onze voorouders hebben een traditie gehad waarbij de ‘doden te water werden gelaten om de overkant te bereiken’, achter de neergaande zon in het westen.

met elementen willen we een harmonie bereiken, balans, evenwicht, .. in vele sprookjes, legenden en mythes wordt ook verwezen naar de elementen. Niet altijd even zichtbaar. Maar ze vertellen ons allemaal wel een verhaal waar gezocht wordt naar een evenwicht. Het zijn de archetypes die verwijzen naar onze eigenschappen, de leuke en minder leuke kantjes. (bewust niet voor goed of fout gekozen omdat het gewoonweg niet bestaat in esoterie. Het is wat de mens ermee doet). Wij kunnen stilstaan, niks doen en toch zal de wereld om ons heen veranderen.

Elementen kunnen ook negatief zijn. Er is een polariteit in hen waardoor ze zich met elkaar kunnen verzoenen maar ook elkaar opheffen ofwel vernietigen.

De positieve zijde wordt meestal heel erg benadrukt, maar ze hebben evengoed een vernietigende kracht. Deze krachten zijn vaak sterker dan de positieve krachten van de elementen. Alles in het leven is vergankelijk, energie verandert en wij veranderen. De mens bestaat evengoed uit Thanatos en Eros.

Thanatos en Eros zijn de schepping en de vernietiging. We bestaan uit liefde en haat, we voelen ons verbonden maar tegelijkertijd zijn we ‘ik’, dat zijn twee centrale kernen waar elk mens uit mee te maken krijgt. Eros, de god van de liefde, dat wat de kosmos de samenstellende krachten geeft. De seksuele liefde, verlangen om te overleven, voortplanting. Erotiek is de zoektocht naar de voortplanting maar ook de zoektocht die daarbij gepaard gaat. Maar de mens en genot is niet het doel van voortplanting. Het is het spel dat eraan vooraf gaat. De levensdrift van de mens gaat tot het uiterste wil hij ‘overleven’, door erfgoed DNA. Eros is gerelateerd aan ‘philia’, vriendschap en genegenheid. De Grieken hadden ook de term ‘agape’ dat onvoorwaardelijke liefde en liefdadigheid betekend. Eros is de god van begeerte, liefde, levensdrift puur instinctief, dat wat je overal in de natuur vindt.

Realiteit is dat wat ooit leeft, bestaat, zijn dood zal vinden. Mensen geven dit niet graag toe, maar de levensdrift ken tezelfdertijd ook de doodsdrift. Dat is Thanatos. De mens bezit deze twee krachten bij de geboorte. Het is onze tegengestelde natuur die zeer veel conflicten kan veroorzaken. In ons en buiten onszelf. Het organisme, in welke vorm ook, heeft dus een vernietigingsdrang te overleven maar ook het zelfvernietigende proces in zich. Een zeer complex systeem en vraagt toch wel enige oefening in zelfkennis. Het kiemproces, gevoed met wat we verzamelen, het rottingsproces dat gebaseerd is op verlangen. Als een cel bevrucht is, zal het zichzelf vernietigen. Maar deze keer door een veelvoud van te creëren.

Universum, de ruimte en tijd waarin het leven een golf is. Bepaalde vrouwelijke insecten eten mannetjes op zodra ze bevrucht zijn. Er zijn onder dieren moeders die zolang voor hun kroost zorgen dat ze zelf sterven zodra ze zelfstandig zijn. Andere dieren plegen moord om voedsel te voorzien … de voedselketen bepaald of we overleven. Thanatos en Eros in de dierenwereld is duidelijk zichtbaar.

Het dualisme, leven creëren vanuit ons eigen organisme is dus heel normaal. Waarom vernietigen we onszelf dan en hoe… vaak is het ontstaan uit onvoldoende bevrediging. We gaan dan zoeken naar oorzaken buiten onszelf. Welk verlangen speelt er? … dat zijn vragen die men zichzelf moet stellen om tot een conclusie te komen waar het niet lekker loopt. Er zijn partners die na vele jaren samen besluiten samen te sterven, waarom? Freud zegt dat het de doodsdrift is waar de ziel naar rust verlangt, het eeuwige, het niets…. Dat zien we ook in het universum terug

Kijken we naar het universum zien we grote uitbarstingen. Sterren en vooral supernova’s zijn massief, zeer heet en zijn in een voortdurende strijd met zichzelf om de stabiliteit te behouden. Ze produceren nevel als er gevaar dreigt, de zelfvernietiging. De druk intern die naar buiten wordt geduwd maar er is een zwaartekracht, een trekkracht die vooral terug naar binnen wil keren. Dus het zet uit en het trekt zich terug… de golf.. af en toe wint die de duwkracht. Een vulkaan werkt op hetzelfde  principe… borrelt, gaat beven en spuwt zijn lava eruit.. een explosieve druk die van binnen naar buiten gaat. Bij de sterren gebeurt deze explosie als de ster dreigt uit elkaar te vallen. Als de explosie gebeurd is, wordt hij terug rustig en blijft het weer een tijdje stabiel.

Alles wat nut heeft en zin heeft wordt behouden, dat wat geen nut meer heeft wordt vernietigd. Een mens houdt teveel vast aan wat ze verliezen of dreigen te verliezen dan aan het feit dat het leven een proces is. Vernieuwing is nodig om te groeien.

De vernieuwing moeten we leren te waarderen door het inzicht van de vernietigende kracht. De elementen kunnen je helpen maar je moet ze leren balanceren. Een teveel van één en te weinig van het ander zorgt dat we niet meer in balans staan met onszelf en onze omgeving.

Over element Aarde

Wie denkt bij aarde aan het rottingsproces? Verval? Gisting? Als je wandelt in de natuur, vooral in de herfst, we zien de schimmels, we ruiken de schimmels, we kunnen er zelfs heel ziek van worden. De aarde is ook de levenscyclus, de seizoenen, geboorte, groeien, sterven en wedergeboren worden… de balans tussen deze 4 processen is dan ook heel belangrijk.

Het gisten is een biochemisch proces dat vaste materialen omzet in schadelijke stoffen zodat bacteriën en schimmels ontstaan. Is dat altijd slecht? Nee want we hebben dit ook nodig om te vernieuwen. Het is een nuttig proces.

Aarde is dus evengoed een vernietigende kracht als we verandering in de weg staan. Iets wat sterft wordt vernieuwd. En dat hoeft niet in dezelfde vormgeving te zijn. Een eenjarige plant die sterft maakt ruimte voor een nieuwe plant…

Een teveel aarde maakt je bijvoorbeeld heel lui, heel statisch.. een te weinig aarde brengt stress en onzekerheid met zich mee. Een boom heeft grond nodig om te stabiliseren zodat hij niet omvalt. De wortels moeten diep kunnen gaan. We willen niet door een wervelwind omver geblazen worden.. en ook niet door een vloedgolf… evenmin is een bosbrand vernietigend maar ook daar is vernieuwing een proces dat noodzakelijk is.

Aarde is ook schepping en ook vernietiging. Ze voorziet ons van voedsel. Aarde ontvangt, ontwikkelt en laat ons in haar schoot geboren worden en teruggaan na onze dood. De aarde is dus niet het begin of de oorsprong maar geeft voeding en geborgenheid.

Over element vuur

Iemand die heel veel vuur heeft is heel erg ontembaar / wild van aard. Het is een redelijk donker element als het niet in balans wordt gehouden. Maar zonder vuur hebben we koud. De kern van de aarde is een groot vuur en is heel verwoestend. Maar de positieve kant van vuur is dat het vruchtbaarheid brengt. Denk maar aan bosbranden. Augustus 2020 was er een redelijk grote brand in de Peel in Nederland. Na enkele maanden zag men al opnieuw leven tevoorschijn komen. Lavendelheide, Zonnedauw, Pijpestro, dit reeds in het voorjaar. Het vuur brengt veel mineralen waardoor bepaalde planten beter gaan groeien. Vuur is je passie, de liefde en seksualiteit, moed en vastberadenheid… het is helend maar vernietigend en dat is helemaal tot relatie met de hoeveelheid vuur die iemand heeft.  Ook hier kan teveel vuur woede, hyperactief, dominerend of arrogant werken maar anderzijds is iemand met te weinig vuur zeer droevig.

Vuur en lucht hebben een relatie in het Bijbelse verhaal van Mozes waar God tot hem sprak door de brandende braambos. Shiva, wordt afgebeeld met een trommel en een vlam. De zon behoort tot het element vuur een energie die vrijkomt en de aarde verwarmd. Maar als de zonneactiviteit te hoog is zal ze ook storingen veroorzaken.

Over element water

Het water dat overal gaan kan… het kleinste gaatje, doorheen de grond, dooft vuur en lucht kan ervoor zorgen dat het sneller beweegt aan de oppervlakte. Hoe meer lucht hoe meer golven.. hoe meer aarde, hoe minder nat het zal zijn, absorberend, … teveel vuur dan is heel veel water nodig en geen lucht…. Zelf bestaan we uit een groot deel water. Water is noodzakelijk om te overleven. Water kent een ongekende diepte. Willen we weten wat in die diepte zit, zullen we door onze angsten heen moeten gaan en op verkenning gaan naar de monsters in die onbekende diepzee. Maar we kunnen niks zien op deze diepte. Het is het mysterie. De Abyss, vloedgolven, zondvloeden, dat wat vernietigend is… in  de Abyss is geen lichtinval. Vergeet niet dat water kan verdrinken, schepen laten vergaan en zeer vernietigende tsunami’s kan veroorzaken. Water kan ook metaal laten oxideren, bomen laten rotten,  Water is een vormgever omdat ze flexibel is, ze kan zich aanpassen. In water kunnen we ons spiegelbeeld zien. Voor velen is water kalmerend. Maar de stormen mogen zeker niet vergeten worden.

Over element lucht

Lucht, het allesomvattende element. Het werkt met aarde voor de groei van planten, zuurstof gevend zoals wij ook de lucht nodig hebben om te leven. In het universum zijn gassen waar stelsels uit ontstaan. Het scheppende van lucht is overal terug te vinden. Geluid, het trillen van de lucht brengt klanken voort. Slaan op een drum veroorzaakt een luchtdrukverandering. Daardoor begint lucht te trillen en geluid wordt hierdoor geproduceerd, geluid kan zelfs terugkeren zoals een echo dus heel flexibel.

Het scheppende geluid of de ‘oerknal’, Gods Adem dat het leven deed ontstaan, God’s Stem bij de Joodse en Christelijke tradities die spreken over: ‘in den beginne was het woord’. Ook de Hindoestaanse Shiva wordt door een trommelslag gesymboliseerd, als het scheppingsritme… het ‘Aum’ (Hindoe) en ‘Awen’ bij de druïden is hetzelfde principe van het produceren van lucht, de creatie van leven.

Lucht is overal en we hebben haar heel hard nodig. Ze geeft ons zuurstof. Maar is continu in beweging. Het is ongrijpbaar. Net zoals de gedachten. Lucht kan zowel rustig zijn als stormachtig. Ze wakkert vuur aan, kan verwoestende golven veroorzaken,…. Stormen die geen genade kennen en vernietigend zijn. Lucht kan zeer snel veranderen in een storm en je kan je in het oog van de duisternis laten kijken. Ze veranderd vaak van richting. Maar een zacht briesje laat je genieten van het geritsel door de blaadjes van de bomen terwijl je wandelt in het bos. Een zacht briesje op een zeer warme dag, kan verfrissend werken…

De prachtige Lotus, met zijn wortels in de modder, krijgt prachtige uitstekende bloemen die door het water heen naar boven reiken. Haar groei maakt gebruik van de zon, de warmte en het licht.  Het is de verlichting waarnaar verwezen wordt.