Het animisme is een fascinerend en complex religieus en filosofisch concept, welke onderdeel vormt van vele culturen over de hele wereld. Dit artikel biedt een uitvoerig en gedetailleerd overzicht van deze oude en mysterieuze overtuiging, met als doel om zowel beginners als gevorderden een dieper inzicht te geven in dit bijzondere geloofssysteem.
Waar komt het woord Animisme vandaan?
Het woord animisme komt van het Latijnse woord ‘anima’, wat ‘adem’ of ‘geest’ betekent. Het is bedacht door geleerden die onderzoek deden naar andere culturen en hun geloof. Echter, ‘animisme’ is eigenlijk een wat verouderde term. Een betere term voor animisme zou eigenlijk ‘natuurreligie’ zijn of nog beter ‘natuurgeloof’ omdat er in veel gevallen geen bijeenkomsten zijn zoals bij andere religies wel het geval is, maar er is wel degelijk spraken van ‘geloof’.
Wat is Animisme?
Animisme, een term die afgeleid is van het Latijnse woord ‘anima’ wat ‘adem’ of ‘geest’ betekent, is een religieus geloof dat stelt dat alles op aarde bezield is en een bepaalde kracht bezit. Kracht die je kan zien en die je niet kan zien: fysiek en energetisch of lichaam en ziel dus. Hetzelfde geldt voor het zichtbare en onzichtbare deel van energie van natuurlijke fenomenen zoals; donder, regen, wind, zon, maan, rivieren en fysieke levenloze objecten zoals rotsen, stenen en zand. Animisten geloven dat mensen, dieren, planten en voorwerpen deze krachten ook bezitten. Deze objecten zouden elk hun eigen krachten en betekenissen hebben.
Lees hier bijvoorbeeld verder over de betekenissen van edelstenen.
Wie is een Animist?
Een animist is iemand die gelooft in de bovenstaande fundamentele principes van het animisme. Zij geloven dat letterlijk alles op aarde energie en bepaalde krachten bezit, zowel zichtbaar als onzichtbaar tegelijkertijd. Als je er voor openstaat past het Animisme waarschijnlijk ook bij je. Denk er maar eens over na terwijl je jouw hand tegen een boom houdt, de energie van een edelsteen voelt prikkelen of je verlicht voelt door een reiniging met (wie)rook.
Hoe is het Animisme ontstaan?
Animisme is niet een doctrine of filosofie die door een bepaald individu of groep is bedacht. Het is vooral een primitief geloofssysteem dat spontaan ontstaan is als een manier voor mensen om de wereld om hen heen te begrijpen. In een religieuze en filosofische context is het Animisme misschien dus wel het alleroudste geloofssysteem én de alleroudste manier van betekenisgeving aan de wereld om ons heen. Want het is natuurlijk niet nieuw dat mensen verklaringen zoeken voor de gebeurtenissen in hun leven en de wereld om hen heen. Dat doen we nu allemaal nog steeds. Animisten bedachten dat alles op aarde het werk was van bepaalde krachten. Deze krachten konden zowel zichtbaar zijn in de natuur en haar elementen, als onzichtbaar in een voor mensen onbekende wereld.
Animisme: Geloof of geluk?
Het is belangrijk om op te merken dat het animisme vaak vermengd is met andere religies. Als je goed oplet zie je het vaker om je heen dan je denkt. Bijvoorbeeld iemand die een beschermende steen of edelstenen sieraard draagt, een gelukspoppetje bij zich heeft of een hoefijzer ophangt. Dit zijn in feite voorbeelden van animistische praktijken. Waarom? Omdat ze de overtuiging weerspiegelen dat deze voorwerpen de energie of kracht hebben om geluk te brengen of bescherming te bieden tegen andere energieën.
Contact met de krachten? (Alles is energie)
Animisten geloven dat ze door middel van bepaalde rituelen contact kunnen maken met de krachten die de gebeurtenissen op aarde bepalen. Ze geloven dat specifieke rituelen deze krachten gunstig stemmen en dat ze deze krachten (een beetje) kunnen sturen en gebruiken ten behoeve van hun eigen voordeel of dat van anderen.
Zijn er goden volgens het Animisme?
In tegenstelling tot veel andere religies, kent het animisme geen wereldwijd aanbeden goden of geesten. Elke animist vereert natuurkrachten zoals de zon, de aarde en de donder. Soms wordt zo’n natuurkracht voorgesteld als een god of geest, zoals een dondergod of een watergeest. Animisten vereren ook andere (onzichtbare) krachten, zoals de zielen van overledenen (zielskrachten) of de krachten van een voorwerp (magische krachten).
Wat gebeurt er volgens Animisten na de dood?
Animisten geloven dat alles bestaat uit een zichtbaar deel en een niet zichtbaar deel. Het lichaam is het zichtbare deel van een mens. Als dat deel sterft, blijft het onzichtbare deel over (de ziel of geest) en beslist zelf wat het gaat doen. Het kan in de buurt van het graf blijven, over de aarde reizen, of naar het geestenrijk gaan, waar het zielsrust vindt.
Waar zijn Animisten bang voor?
Animisten leven met het constante besef dat ze op elk moment het slachtoffer kunnen worden van kwade krachten. Veel animisten beschermen zichzelf daarom ook op energetisch niveau, maar ze weten tegelijkertijd ook dat ze zich nooit volledig tegen energieën kunnen beschermen.
Een ander “wapen ter bescherming” is daarom ook dat ze gevoelsmatig precies weten wat ze wel en niet mogen doen. Dat uit zich onder andere in een heel respectvolle benadering van de natuur. Voelt een animist zich niet welkom in (een bepaald stuk van) het bos? Dan zal hij zich waarschijnlijk omkeren. Als het nodig is om te eten zal een animist dat doen, maar tegelijkertijd zal hij een gedood dier wel bedanken voor zijn vlees.
Waar Wonen Animisten?
Animisten wonen over de hele wereld, van Zuid-Amerika tot Azië en Afrika, maar ook gewoon in Nederland. Het is moeilijk om exacte cijfers te geven over het aantal animisten wereldwijd, omdat het animisme in veel landen vermengd is met andere religies, en omdat het in sommige landen officieel niet bestaat.
Tot slot
Het animisme is een complex en fascinerend spiritueel geloof dat diepe wortels heeft in vele culturen over de hele wereld. Hoewel het soms moeilijk te begrijpen kan zijn voor mensen die opgegroeid zijn met meer ‘traditionele’ religies, biedt het een uniek perspectief op de wereld en onze plaats daarin. Het is een geloof dat, ondanks zijn ouderdom, nog steeds relevant en betekenisvol is voor miljoenen mensen over de hele wereld.